Veel mensen dromen ervan: een mooi vormgegeven tuin met wuivende lampenpoetsers en zonnige salvia’s. Een tuin zoals je die in woontijdschriften ziet, maar dan zonder het vele onderhoud.
In gesprekken hoor ik daarom vaak dezelfde wens:
‘We willen graag een onderhoudsarme tuin.’
Logisch, want het leven is al druk genoeg.
Maar wat verstaan we eigenlijk onder onderhoudsarm?
Onderhoudsarm wordt vaak verward met betegeld
In de praktijk betekent ‘onderhoudsarm’ vaak: grote tegels, een paar olijfbomen in pot en zo min mogelijk planten. Dat lijkt handig. Maar al snel woekert het zevenblad tussen de voegen, verkleuren de tegels door algen en verandert het terras na een flinke regenbui in een plas waar het water blijft staan. En ondertussen laten vogels en vlinders je tuin links liggen.
Een tuin zonder onderhoud bestaat niet
Elke tuin vraagt aandacht, ook een volledig betegelde.
Het verschil zit niet in óf je onderhoud hebt, maar welk soort onderhoud.
Heb je veel bestrating, dan begint het tuinseizoen vaak op je knieën, met een borstel en een priem, om onkruid en vuil tussen de tegels te lijf te gaan. En dat werk komt meerdere keren per jaar terug.
Waarom een groene tuin vaak juist makkelijker is
Planten moet je af en toe snoeien, dat klopt. Maar veel planten zijn verrassend eenvoudig in onderhoud.
Neem bijvoorbeeld lampenpoetsersgras:
in maart knip je het gras in één keer terug en daarmee is het werk gedaan. De rest van het jaar hoef je er nauwelijks naar om te kijken, terwijl de plant:
- de bodem van je tuin koel en vochtig houdt
- de grond bedekt, waardoor onkruid minder kans krijgt
- zorgt voor verkoeling tijdens warme zomerdagen
- structuur en beweging geeft zonder dat je hoeft in te grijpen
En wat veel mensen niet weten: planten helpen elkaar.
En wat ook heel bijzonder is: planten beschermen elkaar. Zo beschermt een kornoelje met overhangende takken de herfstanemonen die eronder staan tegen wind en regen. Dat scheelt voor jou heel veel werk.
Kies daarom in je tuin voor planten. Niet omdat het ingewikkeld is, maar omdat het werkt.
Onderhoudsarm = slim ontworpen
Een onderhoudsarme tuin begint niet bij minder groen, maar bij een doordacht ontwerp.
Bij het aanleggen van een border start je met de basis: goede grond en planten die passen bij de plek. Staat de tuin in de volle zon of juist in de schaduw? Is de grond droog of blijft hij lang nat?
Daarna werk je in lagen:
- achterin hogere planten of struiken
- in het midden middelhoge planten
- vooraan lage planten en bodembedekkers
Samen bedekken deze planten de bodem. Het resultaat: minder onkruid, minder uitdroging en een tuin die zichzelf grotendeels in balans houdt.
Wanneer is een tuin écht onderhoudsarm?
✔️ De bodem is grotendeels bedekt met planten
✔️ De beplanting past bij zon, schaduw en bodem
✔️ Er is structuur en herhaling in het ontwerp
✔️ Er is meer groen dan bestrating
✔️ De tuin kan een paar weken zonder ingrijpen
Kan je tuin dit aan? Dan zit je goed.
Tot slot
Een onderhoudsarme tuin is geen lege tuin, maar een tuin in balans.
Niet strak en stil, maar levend en veerkrachtig.
